ویژگی‌های کهکشان گرازماهی یا پنگوئن (NGC ۲۹۳۶)

کهکشان گرازماهی یا پنگوئن (NGC ۲۹۳۶)

ویژگی‌های کهکشان گرازماهی یا پنگوئن: کهکشان گراز ماهی (Porpoise galaxy) که آن را کهکشان NGC ۲۹۳۶ و کهکشان پنگوئن نیز نامیده‌اند، نوعی کهکشان نامنظم در صورت فلکی مار است. فاصله کهکشان گرازماهی از خورشید ۳۵۲ میلیون سال نوری است و قدر ظاهری آن ۱۲.۸۵ است. در مجاورت گرازماهی کهکشان کوچک‌تری نیز دیده می‌شود که NGC ۲۹۳۷ نام دارد. این‌دو کهکشان با هم در تعامل هستند و آثار متقابل ناشی از همین تعامل سبب شده است تا کهکشان گرازماهی طی میلیون‌ها سال به‌مرور از یک کهکشان مارپیچی به کهکشانی نامنظم تغییر شکل دهد. در ادامه، ویژگی‌های کهکشان گرازماهی یا پنگوئن (NGC ۲۹۳۶) با جزییات بیشتری بیان خواهدشد.

مطلب مرتبط: کهکشان چیست و چگونه تشکیل‌ می‌شود؟

موقعیت مکانی کهکشان گرازماهی یا پنگوئن

کهکشان گراز ماهی میان ستاره قلب‌الاسد (Regulus) در صورت فلکی شیر (Leo) و ستاره قلب‌الفرد (Alphard) در صورت فلکی مار (Hydra) واقع شده است. کهکشان گرازماهی اکنون در حال تعامل با کهکشان بیضوی NGC ۲۹۳۷ است. درنتیجه این تعامل، شکل کهکشان گرازماهی به‌شدت تغییر یافته و شبیه گرازماهی یا پنگوئن شده است.

در اثر کشند یا اصطلاحا اثر جزر و مد متقابل این دو کهکشان، گاز و غبار از مرکز کهکشان گرازماهی به اطراف آن تراوش کرده و سپس در چندین ناحیه توده‌های متراکمی پدید آورده است. این توده‌های متراکم گاز و غبار مناطق ستاره‌زا هستند، یعنی ستاره‌های جدیدی در آن‌ها تشکیل می‌شوند. مناطق ستاره‌زای کهکشان گرازماهی به‌شکل نقاط آبی‌رنگ‌ دیده می‌شوند و عمدتا در بازوهای مارپیچی کهکشان که اینک از هم گسیخته‌اند تجمع کرده‌اند و در جهت کهکشان بیضوی مجاور کشیده شده‌اند. غبارهایی که رنگ‌شان به سرخی می‌زند، ابتدا در مرکز کهکشان گرازماهی بودند، اما در اثر تعامل با کهکشان مجاور به‌سمت بیرون نشت کرده‌اند.

لکه سرخی که اینک شبیه چشم گرازماهی به نظر می‌رسد، در اصل روزی برجستگی کهکشانی (اصطلاحا galactic bulge) این کهکشان بود.

ساختار کهکشان گرازماهی

احتمالا تا چندصد میلیون سال پیش گرازماهی کهکشان مارپیچی منظمی بود. اما در اثر تعامل با کهکشان مجاورش به کهکشانی نامنظم تغییر شکل داد. پیش‌بینی شده است که طی یک میلیارد سال آینده، گرازماهی (NGC ۲۹۳۶) و کهکشان مجاورش (NGC ۲۹۳۷) با هم ادغام شوند و کهکشان بزرگ‌تری تشکیل دهند. احتمال داده شده است که حدود ۲۵ تا ۷۵ میلیون سال پیش این‌دو کهکشان یک‌بار با یکدیگر برخورد و از مرکز هم عبور کرده‌اند.

کهکشان مجاور یعنی NGC ۲۹۳۷ گاز و غبار اندکی دارد و اکثر ستاره‌هایش پیر هستند. با این‌که ممکن است مدار گردش ستاره‌های این کهکشان از برخورد با گرازماهی تاثیر پذیرفته باشد اما آثار آن مشهود نیست.

این تصویر، کهکشان بزرگ گرازماهی یا NGC ۲۹۳۶ و کهکشان کوچک‌تر مجاورش موسوم به NGC ۲۹۳۷ را نشان می‌دهد. کهکشان NGC ۲۹۳۶ همچنین شبیه پنگوئنی به نظر می‌رسد که از تخم‌مرغ خود (کهکشان NGC ۲۹۳۷) محافظت می‌کند. لکه سرخی که اینک جای چشم گرازماهی یا پنگوئن است، غبارهایی هستند در اصل روزی برجستگی کهکشانی (اصطلاحا galactic bulge) این کهکشان را تشکیل داده بودند. این تصویر با ترکیب نور مرئی و پرتو فروسرخ گرفته شده است.

جدول ویژگی‌های کهکشان گرازماهی یا پنگوئن (NGC ۲۹۳۶)

مطالب مرتبط: ویژگی‌ سایر کهکشان‌ها